แพร จารุ กับ 3 วันไม่ซื้อ

[แพร จารุ]

25 ธันวาคม 2552

ยามเช้า ฉันตื่นขึ้นมาเขียนหนังสือหนึ่งหน้า แล้วกวาดลานบ้าน
เพื่อนโทร.มาบอกว่า เสื้อผ้ากันหนาวที่เพื่อน ๆ บริจาคเพื่อน้อง ๆ บนดอยถูกส่งมาจากกรุงเทพฯ
แต่ต้องเอาเงินไปจ่ายค่าส่งเพราะเขาเก็บเงินปลายทาง หนึ่งพันสองร้อยบาท
เธอคิดว่า ต้องช่วยกันจ่าย (แบบที่คนเหนือเขาเรียกว่าฮอมกัน)
ฉันบอกเธอว่าได้แต่ตอนนี้ฉันอยู่ในโครงการสามวันไม่จ่าย ให้คนอื่นฮอมกันไปก่อน

สามีฉันทำข้าวไก่ต้มพร้อมกับเจียวไข่ แต่ฉันไม่อยากกินข้าวต้ม
ถ้าจะหุงข้าวใหม่ก็ไม่ทันกับอาการหิวจึงร้องขอให้เขาไปซื้อข้าวสวยให้ที่
ในทันใดคิดขึ้นได้ว่า วันนี้ไม่จ่าย
?ไม่ต้องก็ได้ค่ะ มีอะไรก็กินสิ่งนั้น?
ฉันจึงก้มหน้าก้มตากินข้าวต้ม

ก่อนเที่ยงรีบออกจากบ้านมาด้วยกันเป้าหมายคือไปสัมภาษณ์ คุณรังรอง
เรื่องการประกวดต้นไม้ใหญ่ในเมืองเชียงใหม่ ของเทศบาลนครเชียงใหม่
ก่อนเดินทางไปเราแวะบ้านดวงปิ่นโตเพื่อกินอาหารเที่ยง

วันนี้ดวงจะเลี้ยงอาหารกลางวัน เพราะมีชาวญี่ปุ่นมาเรียนการทำอาหารกับเขาสามคน
ดังนั้นมีอาหารจากการสาธิตและอาหารที่นักเรียนทำด้วยแน่นอน
พบว่ามีแกงเขียวหวานไก่ ผัดผักบุ้ง ขนมจีนน้ำพริก

ญี่ปุ่นสองคนอเมริกาหนึ่งคน พวกเขาน่ารักดีทำอาหารกันอย่างมีความสุข และกินกันอย่างอร่อย
กินอาหารเสร็จออกเดินทางไปตามที่นัดหมาย ที่หอศิลปวัฒนธรรม สามกษัตริย์ สัมภาษณ์พูดคุยกันอยู่สองชั่วโมงครึ่ง

กลับออกมาเพื่อเดินทางไปงานที่หอศิลป์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ งานไอที
แต่เราเดินทางมาเพื่อไปเยี่ยมเพื่อนสามคนที่มาออกร้านของของอยู่หน้างาน
พวกเธอขายสร้อย เสื้อ และย่าม

เพื่อนแนะนำเสื้อผ้า ย่ามและบอกว่าเหมาะกับฉัน เดินเข้าไปในงาน
บูทกสิกรไทยกับดีเทคอยู่ใกล้ ๆ กัน พนักงานเดินเข้ามาถามว่า
ใช้บัตรเอทีเอ็มกสิกรไทยใช่ไหมค่ะ ใช้โทรศัพท์มือถือดีเทคหรือ

เปล่าค่ะ

เมื่อฉันบอกว่าใช่เธอก็บอกว่า มีบริการเสริมต่อไป สามารถเช็คยอดเงินทางมือถือได้เลย
สามารถโอนเงินทางมือถือก็ได้ และฟรีด้วย ฉันเห็นว่าน่าสนใจจึงเอาโทร.ศัพท์ส่งให้เธอ
หลังจากที่ไปกด ๆ เธอก็บอกว่า โทรศัพท์พี่ไม่มีเงินเลยค่ะ พี่ต้องเติมเงินก่อนค่ะ ถึงจะสมัครบริการเสริมได้
ทำรายการเติมเงินที่ตู้เอทีเอ็มได้เลยค่ะ

ฉันบอกเธอว่าไม่เป็นไร ฉันไม่รีบร้อนอะไร ไว้วันหลังก็ได้
เมื่อเธอพยามพูด ฉันก็เลยอธิบายไปว่า ฉันอยู่ในช่วงสามวันไม่จ่าย
เธอมองหน้างง ๆ คงมีคำถามในใจว่า คงมีคำถามว่าแล้วมางานเขาขายของกันทำไม
ฉันกำลังจะอธิบายว่า เราจะลองไม่จ่ายเงินดูบ้างเพื่อเราจะได้ไม่ต้องหาเงินมากนัก
และในช่วงใกล้ปีใหม่ ใคร ๆ ก็พูดว่า ต้องใช้จ่ายเงินเยอะ ต้องเสียเงินค่าของขวัญ ค่างานเลี้ยง
แต่เราอยากจะดูว่าถ้าเราไม่จ่ายเงินในช่วงนี้ความสุขเราจะลดลงไหม
แต่ไม่ทันได้อธิบายเธอก็รีบไปต้อนรับลูกค้าคนอื่น ฉันก็เลยเดินกลับออกมา

สามีบอกว่า มติชนมาลดราคาหนังสือห้าเล่มยี่สิบบาทหนังสือดี ๆ ทั้งนั้น
เขาอยากได้หนังสืออาจารย์เทพศิริ สุขโสภา แต่เขารู้ว่าฉันอยู่ในช่วงสามวันไม่จ่าย

มาที่บูทน้องสาวคนหนึ่งบอกว่า ที่ทรูมูฟแจกซีมฟรี โทร.เครือข่ายเดียวกันได้สามสิบวัน
โทรต่างเครือข่ายนาทีละห้าสิบสตางค์
?น่าสนใจ?
?ต้องเอาบัตรประชาชนไปรับ?
?ได้เลย ไปเอามาให้ด้วย?ฉันส่งบัตรประชาชนให้
?เงินสามสิบบาทด้วย?เธอว่า
?อ้าว ไหนว่าฟรี ถ้างั้นไม่เอาดีกว่า? เพื่อน ๆ หัวเราะคงแปลกใจว่าสามสิบบาททำไมไม่ยอมจ่าย
ว่าไปแล้วมันก็ไม่จำเป็นต้องมีซีมโทรศัพท์มือถือเพิ่มหรอก สามสิบบาทเอาไว้ซื้อข้าวไปได้หนึ่งกิโล
แต่เรื่องไม่ได้ซื้อหนังลดราคาของมติชนเขายังตื่นขึ้นมาคุยต่อเหมือนมีภาพหลอนที่ไม่ได้ชื้อ
ฉันบอกเขาว่า ไม่เป็นไรหรอกพี่งานอาลัยรงค์ วงษ์สวรรค์
มติชนก็เอาหนังสือมาขายและหนังสืออาจารย์เทพศิริก็ไม่ใช่งานที่ขายหมดรวดเร็วแบบขนมเค้ก

เราผ่านการไม่จ่ายในวันนี้มาได้หนึ่งวันจริง ๆ

/////////////////////////////////////////////

26 ธันวาคม 2552

เช้าแทนที่จะไปตลาด เพราะบ้านเราสะดวกสบายในการจ่ายเงินมีตลาดเช้าอยู่หน้าบ้าน
แต่เช้านี้เราไม่จ่ายเงิน จึงสำรวจอาหารในบ้าน เมื่อวานมีฟักทองอยู่ลูกหนึ่ง
กิ่งกาญจน์เพื่อนพยาบาลให้ไว้เมื่อสองวันก่อน เธอไปลงพื้นที่เยี่ยมชาวบ้านกับไผ่มูลนิธิไทยรักป่า ที่บ้านตีนผา
หลังดอยอินทนนท์ ชาวบ้านให้ฟักทองมาสองลูก จึงแบ่งให้ฉันลูกหนึ่ง
เมื่อวานนี้พี่แดงเดินผ่านมา แกเป็นแม่บ้านของน้องสาวและมาช่วยดูแลบ้านของเราบ้าง
ในช่วงที่เราไม่อยู่บ้านหรือมีเพื่อมาปาร์ตี้ทิ้งจานจามเอาไว้แกก็จะมาช่วยล้าง
เมื่อวานนี้แกก็มาช่วยล้างจานฉันจึงให้ฟักทองแกไปครึ่งหนึ่ง แกมีลูกสาวสองคนที่ต้องเลี้ยงลูกแต่เพียงผู้เดียว

วันนี้จะแกงคั่วฝักทองใส่ใบชะพลูกับชะอม ชะพลูกับชะอมมีอยู่ข้างบ้าน
แกงนี้ดัดแปลงมาจากแกงคั่วเห็ดของ ดวงปิ่นโต เขาเอาเห็ดแชมปิยองมาแกงคั่วทำแบบแกงคั่วหอย
โดยเอาเห็ดมาหมักก่อนเพื่อให้มันมีกลิ่นแบบหอย และทำน้ำเต้าหู้ด้วย

ถือเป็นอาหารมื้อเช้าและมื้อกลางวัน บ่ายไปงานไอที่หอประชุมมหาวิทยาลัยเชียงใหม่อีกครั้ง
เพื่อจะไปขายหนังสือตกลงกับเพื่อนว่าเราเอาหนังสือที่สำนักพิมพ์ตีกลับมาไปขายถูก ๆ ดีกว่า

มีของกินมากมายดูเหมือนจะน่ากินทั้งนั้น แต่ตั้งใจเอาไว้แล้วว่าจะไม่จ่าย จึงตัดใจ เอาน้ำเต้าหู้ที่เตรียมมาจากบ้านกิน

งาน "MICT สร้างคน สร้างชาติ" ของกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
เขาว่างานนี้ให้คนทั่วไปได้เรียนรู้และเข้าถึงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร

เดินดูในงาน เสียงดังตลอดงาน ฉันว่าเขาใช้เสียงมากเกินไปจนไม่มีสมาธิที่จะดูอะไร
การสื่อสารแห่งประเทศไทยแบบเดิม ๆ ก็ยังดูน่ารักและมีเสน่ห์ มีการทำแสต็มรูปหน้าตัวเองด้วย
เดินเลยผ่านเพราะว่า วันนี้เราไม่จ่าย เรานี้แหละผู้มาศึกษาเรียนรู้จริง ๆ ให้ประชาชนมาศึกษาเรียนรู้แบบไม่ซื้อบ้างก็ได้

ไม่นานน้องชายของเพื่อนก็เดินผ่านมา เขาบอกว่ามีคูปองอาหารพี่จะกินอะไรไหม
แล้วเขาก็ให้คูปองอาหารมา เพื่อนบอกว่า เขาเอาคูปองอาหารมาแจกเพื่อช่วยเหลือแม่ค้าที่มาออกร้านขายอาหารและขายไมได้
เก็บของกลับไปหลายรายแล้ว คงจะประชาสัมพันธ์งานไม่ดีหรือไม่ก็เชียงใหม่มีงานมากมาย
แต่ก็เอาเถอะถึงอย่างไรงานนี้ก็ยังดีเพราะยังมีการนำเด็ก ๆ ตามโรงเรียนต่าง ๆ มาเยี่ยมชม
มีการทำอบรมการใช้คอมในระยะสั้น ถือว่าเป็นโครงการที่ใช้งบไปแล้วมีประโยชน์อยู่บ้าง
ดีกว่าบางโครงการที่ใช้งบภาษีประชาชนแล้วมาทำร้ายทำลายประชาชนอีกเช่นว่า
ทำประตูระบายน้ำ ทำเหมืองทองคำอย่างนี้เป็นต้น

ฉันเห็นจริงตามเธอและคิดว่า ต่อไปรัฐจะเอาภาษีของประชาชนมาทำอะไร เพื่ออะไร
ประชาชนทั้งประเทศต้องตรวจสอบ ไม่ว่าอยู่ในพื้นที่ไหนเพราะส่งผลกระทบทั่วถึง
และรัฐบาลชุดไหน รัฐมนตรีคนไหนที่เป็นผู้อนุมัติก็ต้องรับผิดชอบด้วย ตีค่าออกมาว่าทำเสียหายไปเท่าไหร่
และเอาทรัพย์สินของพวกเขานั่นแหละมาชดเชย เพราะไม่เช่นนั้นคนของรัฐหรือนักการเมืองไม่ได้รับผิดชอบอะไรเลย
นักธุรกิจทำธุรกิจล้มเหลวยังถูกฟ้องล้มละลาย

ผ่านไปอีกหนึ่งวันไม่ซื้อ จ่ายแต่ค่ารถสำหรับเดินทางสี่สิบบาท