wechange \\(^o^)// HaHaHa

เสื้อยืดไม่ใช่แค่เครื่องนุ่งห่มปกปิดร่างกายต่อไปแล้ว คนเริ่มรู้จักเสื้อยืดจากการเป็นเสื้อชั้นในของนาวิกโยธินสหรัฐช่วงสงคราม? ผ่านกาลเวลาสู่การเป็นพื้นที่แสดงตัวตน ความเชื่อ อุดมคติ ของบุปผาชน วัยรุ่น คนทุกวัย และกลายเป็นหนึ่งในเครื่องมือโฆษณาราคาถูกอย่างทุกวันนี้? แต่ฐานะพื้นที่แสดงตัวตน ความเชื่อ อุดมคติก็ยังไม่ได้สูญสลายไปไหน อาจเข้มข้นขึ้นด้วยซ้ำไปด้วยลวดลาย ข้อความ บริบทที่เปลี่ยนแปลงไม่หยุดนิ่ง

เทศกาลเสื้อยืดเปลี่ยนโลก วันที่ 10 ? 11 ตุลาคม นี้ จึงเกิดขึ้นเพื่อบอกกล่าวนำเสนอถึงเสื้อยืดในบทบาทงานรณรงค์หรือ ?เสื้อยืดเปลี่ยนโลก? เน้นๆ ชัดๆกันอีกสักครั้งหนึ่ง? ชิมลางด้วยงานเสวนา ?เสื้อยืด วิถีชีวิต กับการรณรงค์? ในงานแถลงข่าวที่จัดกันไปเมื่อวันที่ 17 กันยายนที่ผ่านมา ณ สตูดิโอมะขามป้อม สี่แยกสะพานควายที่เดิม?? ร่วมเสวนาโดย ชาลี? รัตนวชิรินทร์?? เจ้าของเสื้อยืดเป่ายิงฉุบ กิตติชัย งามชัยพิสิฐ สถาบันต้นกล้า และผู้จัดทำเสื้อรณรงค์ we change?? ดำเนินรายการโดย คมสัน นันทจิต คอลัมนิสต์? นักเขียน พิธีกรอารมณ์ดีที่ช่วยทำให้เสวนางานนี้เฮฮาขึ้นอีกเยอะเลย

ก่อนจะเปิดให้วิทยากรแสดงความเห็น ผู้ดำเนินรายการขี้เล่นเกริ่นนำในฐานะคนหนึ่งที่ชอบใส่เสื้อยืด แทบจะไม่ได้ใส่เสื้อแบบอื่นเลยหากไม่จำเป็นจริงๆ เห็นว่าเสื้อตัวเก่าที่สุดนี่ก็ 16 ปี มาแล้ว และเขายังมองเสื้อยืดในฐานะหมุดหมายความทรงจำแบบหนึ่งด้วย

ด้าน กิตติชัย ได้บอกถึงความมุ่งหวังในการจัดเทศกาล และมุมมองต่อเสื้อยืดรณรงค์ไว้ว่า? มีคนหลายกลุ่มที่คิดเกี่ยวกับเสื้อยืดเยอะ แต่จะเป็นไปในทางประชันความคิดสร้างสรรค์ ฝีไม้ลายมือ งานนี้เลยอยากพูดถึงเสื้อยืดในฐานะเสื้อรณรงค์ เพื่อการเปลี่ยนแปลงสังคมและโลกให้ชัดขึ้น เพราะเสื้อยืดมีฐานะมากกว่าการสวมใส่และการขายเอากำไร? ส่วนการจะเปลี่ยนแปลงอะไรได้จริงๆแค่ไหน กิตติชัยเห็นว่ามันเริ่มสื่อความหมายตั้งแต่เลือกจะสวมเสื้อยืดแล้วล่ะ

?หลายกรณีเสื้อยืดเป็นสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนแปลงสังคมเดิม? มันบ่งบอกว่าเราเป็นคนยังไง ในไทยยุคแรกๆแสดงออกทางการเมืองไม่ใช่แค่เสื้อ แต่เป็นวัฒนธรรม 5 ย. ซึ่งมีนัยของการปฏิเสธบางอย่าง? ผมรู้สึกว่าเสื้อยืดมันเป็นเสื้อของสามัญชนคนธรรมดา?

ในไทยเอง ย้อนกลับไปเมื่อราวปี 2530 กิตติชัยเล่าว่ามีซีรี่เสื้อค้านเขื่อนต่างๆออกมา และอาจกล่าวได้ว่าเสื้อรณรงค์เริ่มมีสีสัน มีที่ทาง ก็ตอนนั้น? นอกจากนี้การได้เห็นคนอื่นใส่เสื้อเหมือนเราทั้งที่ไม่รู้จักกัน ก็เป็นการเชื่อมโยงเป็นชุมชุนเสมือนได้ เป็นการประกาศในสิ่งเดียวกัน เป็นการชุมนุมโดยไม่ต้องมีการรวมตัว

?เห็นคนใส่เสื้อเหมือนๆกัน มันเป็นการชุมนุมที่ไม่ต้องไปรวมตัวกันเป็นชั่วโมง เป็นวัน สองวัน ไปเชียงใหม่ก็เคยเจอคนใส่เสื้อยืดเหมือนเรา? มันนำไปสู่ความมั่นใจมากขึ้นที่เราจะคิดเรื่องนี้ ทำแบบนี้?

ด้าน ชาลี รัตนวชิรินทร์ เจ้าของและผู้ก่อตั้งเสื้อยืดเป่ายิงฉุบ แม้จะเป็นการทำธุรกิจ แต่โดยชีวิตจิตใจแล้วก็มาจากการเป็นคนชอบและใส่เสื้อยืด พัฒนาปรับเปลี่ยนมาจากการเป็นเสื้อเด็กมาก่อน ลองผิดลองถูก บางลวดลาย บางข้อความทำแล้วขายดีทะลุหลักแสน บางอันขายไม่ได้นัก แต่อิ่มเอมใจเกินบรรยาย? ทั้งที่ก็ไม่รู้จะไปยังไงต่อในแง่ธุรกิจ แต่เรื่องใจเกินร้อยไปแล้ว

?ผมเริ่มทำเสื้อมาตั้งแต่เรียนปี 4? เริ่มออกแบบเอง ดีไซน์เอง ขายเอง จริงๆแล้วเสื้อยืดก็คือ display? เป็นการแสดงตัวตนคนใส่ เป็นอย่างไรก็ใส่อย่างนั้น? เราต้องค้นหาตัวตนของเขาให้ได้ แล้วช่วยเขานำเสนอตัวตนของเขา? แล้วพอเราเริ่มเก่งกล้ามากขึ้น เราก็เริ่มจะแสดงตัวตนของเราบ้าง? ผมเป็นคนรักครอบครัว ก็ทำเสื้อออกมา พอดีมันไปตรงกับคนส่วนใหญ่ ครอบครัวอบอุ่นตอนนี้แตกแขนงไปเยอะ ขายได้บ้างไม่ได้บ้าง ตอนนี้? ฐานรากของเรา มณฑลพลังของเรา คือ เสื้อครอบครัวอบอุ่น?

เอาเข้าจริงแล้วเสื้อยืดไม่เพียงแสดงตัวตน ความคิด ความเชื่อของคนสวมใส่ แต่ยังคือตัวตนคนทำอีกด้วย? ในส่วนของการผลิตหรือกระบวนการทำก็สำคัญ ไม่ใช่แค่ข้อความหรือลวดลายที่ปรากฏออกมาให้เห็น? เสื้อยืดรณรงค์หรือเสื้อที่มีข้อความดีๆ ก็ควรจะมาจากกระบวนการผลิตที่ดีด้วย กิตติชัยให้ข้อมูลว่าผ้าที่ใช้ผลิตเสื้อยืดเกือบทั้งหมดมาจากอเมริกา ซึ่งไปจ้างแรงงานราคาต่ำในประเทศอื่นอย่างจีน อินเดีย? เราในฐานะผู้สวมใส่ควรจะได้มีโอกาสรู้หรือกลั่นกรองที่มาของเสื้อตัวนั้นๆหากเป็นไปได้ และควรจะใส่ให้คุ้มค่ากับการทำลายทรัพยากรมาเป็นเสื้อให้เราใส่ในวันนี้??? สำหรับโรงงานของเสื้อเป่ายิงฉุบเอง ก็พยายามทำธุรกิจควบคู่ไปกับสิ่งแวดล้อมที่ดี เน้นนำเสนอข้อความบนเสื้อที่สร้างสรรค์ ไม่ทำลายหรือด่าทอใคร

สำหรับงานเทศกาลเสื้อยืดเปลี่ยนโลกที่กำลังจะเกิดขึ้น กิตติชัยมองว่าอยากให้เป็นการสร้างพื้นที่ให้แก่เสื้อรณรงค์และการรณรงค์ในชีวิตประจำวัน ทุกคนเริ่มจากเสื้อยืดได้ เพราะหาง่าย ราคาถูก และมีประสิทธิภาพ? ต่อไปคงมีการขยับขยายไปสู่อุปกรณ์ต่างๆได้ต่อไป เช่น แก้วน้ำ ถ้วยกาแฟ ปากกา ฯลฯ

?มันน่าสนใจตรงที่เสื้อยืดเป็นพื้นที่ให้คนธรรมดา คนเล็กๆ เล่นกับมันได้ด้วย พิมพ์มาร้อยตัวก็ได้ พอเสร็จออกมาเสื้อยืดหนึ่งตัวก็มีฐานะในความเป็นเสื้อยืดเท่ากัน? และน่าจะโยงไปถึงอุปกรณ์ในชีวิตประจำวันอื่นๆได้อีกด้วย เอ็นจีโอหลายครั้งก็ไม่ได้ฟังสังคมนัก แต่การทำเสื้อขายแง่หนึ่งเชื่อมโยงเอ็นจีโอกับสังคมได้มากขึ้น หลังเสื้อ we change ก็มีบางคำที่คนซื้อไม่ชอบ แต่ก็ได้คุยกัน เข้ามาบอก มาถามเวลาไปออกบูธ?

ตัวแทนผู้จัดงานยังชักชวนทิ้งท้ายแก่คนที่มีแบบเสื้อเก็บไว้ ก็สามารถนำมาเสนอตามองค์กรพัฒนาเอกชนที่มาออกร้านในวันงานได้ หรือเข้ามานำเสนอ แลกเปลี่ยนไอเดียดีๆ หรือนำเสื้อมาสกรีน ภายในงานยังมีการแสดงนิทรรศการเสื้อยืดรณรงค์หลากยุคสมัย มีเสวนาเชิงวิชาการ? กิจกรรมต่างๆให้คนรักเสื้อยืดได้ร่วมทำกัน หนึ่งในกิจกรรมน่าสนใจคือการจัดประกวดออกแบบลายเสื้อยืดรณรงค์ ที่เปิดรับสมัครตั้งแต่วันนี้จนถึงสิ้นเดือนกันยายนนี้

?

เทศกาลเสื้อยืดเปลี่ยนโลก? 10 ? 11 ตุลาคม 52 ร่วมจัดโดย

กลุ่ม we change สถาบันต้นกล้า สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติ มูลนิธิโลกสีเขียว มูลนิธิสืบนาคะเสถียร อาศรมวงศ์สนิท มูลนิธิเสฐียรโกเศศ ? นาคะประทีป กลุ่มแรงงานสมานฉันท์? สสส.

• อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่นี่จ้า