wechange \\(^o^)// HaHaHa

คุณ เปลี่ยนโทรศัพท์มือถือกันบ่อยแค่ไหน เพื่อนของฉันคนหนึ่งเพิ่งซื้อมือถือใหม่ หลังจากเครื่องเก่าของเธอ มีปัญหาเสียงกริ่งไม่ดัง เป็นการซื้อมือถือ เครื่องที่ 4 ในรอบ 8 ปี และจริงๆ เธอไม่ได้อยากได้ เครื่องใหม่ แต่ว่าค่าซื้อโทรศัพท์เครื่องใหม่ มันถูกกว่าการเอาเครื่องเก่าไปซ่อม

นี่น่าจะเป็นประเด็นที่สำคัญสุด ในบรรดาสิ่งของเครื่องใช้ของสังคมยุคนี้ พวกเราถูกบังคับให้ต้องซื้อคอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊ค กล้องดิจิตอล และเครื่องเล่นดีวีดีใหม่ เพียงเพราะชิ้นส่วนบางอย่างของมันพังลง และราคาค่าซ่อมหรือการเปลี่ยนอะไหล่ก็แพงจนไม่น่าซ่อมจากการหา ข้อมูลพบว่าอายุขัยเฉลี่ย ของโทรศัพท์เครื่องหนึ่งอยู่ที่ 18 เดือนเท่านั้น ทั้งที่บางทีเราจ่ายเงินซื้อมันมาด้วยราคาสูงกว่า 10,000 บาท ควรหรือไม่ที่เราจะได้ของที่มันมีคุณค่าและอายุการใช้งานนานกว่านี้ นี่ยังไม่นับสารพิษที่จะเกิดขึ้นจากโทรศัพท์นับล้านเครื่องที่ถูกโยนทิ้งใน แต่ละปี

The Story of Stuff หรือที่ฉันจะเรียกมันว่า เรื่องไม่เป็นเรื่องของสิ่งของเครื่องใช้ที่กลายเป็นเรื่อง เป็นสารคดีภาพเคลื่อนไหว (Animation) ของแอนนี่ ลีโอนาร์ดส์ (Annie Leonard) เป็นการมองลึกลงไปสังคมผู้บริโภคที่เต็มไปด้วย ?การวางแผนให้พัง? สารคดีเรื่องนี้เปิดตัวไปรอบโลกในเดือนธันวาคมปีที่ผ่านมา และเมื่อไม่นานมานี้ก็เปิดรอบปฐมทัศน์ไปโดยกลุ่มคนไทยเพื่อสภาพภูมิอากาศที่ เป็นธรรม (Thai Working Group on Climate Justice) ซึ่งเป็นการเปิดตัวไล่เลี่ยกันกับการที่องค์การสหประชาชาติมีประชุมสุดยอด ว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในกรุงเทพฯ สำหรับคนที่พลาดการเปิดตัวซึ่งจัดขึ้นอย่างเล็กๆ ก็ไม่ต้องเสียใจ เพราะคุณสามารถดาวน์โหลดได้ฟรีที่ www.storyofstuff.com

แอนนี่ได้อธิบายถึงการทำให้พังอย่างมีแผนการว่า ?เป็นอีกคำหนึ่งของ ?การออกแบบเพื่อทิ้ง? แปลว่าของใช้ต่างๆ ต่างก็ถูกออกแบบมาเพื่อให้หมดประโยชน์อย่างเร็วที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ และเราก็จะไม่สนใจมัน โยนมันทิ้งแล้วซื้อใหม่... บรรดานักออกแบบผลิตภัณฑ์เหล่านี้ก็เปิดเผยมากถึงกระบวนการนี้ พวกเขาทำแม้กระทั่งการถกเถียงกันแลกเปลี่ยนกันว่าสามารถทำให้ของใช้ชิ้น หนึ่งพังได้เร็วที่สุดแค่ไหน โดยที่ยังคงสามารถรักษาความภักดีของผู้บริโภคในการที่จะซื้อสินค้าเดิมตัว ใหม่ได้อีก?

แต่แอนนี่ก็เสริมไว้ด้วยว่าบรรดาผู้ผลิตตระหนักดีว่า ของใช้บางอย่างอาจจะไม่พังได้ในเวลาอันรวดเร็ว ดังนั้น ?การถูกทำให้ตกรุ่น? ด้วยการเปลี่ยนรูปแบบใหม่ เติมอุปกรณ์เสริมเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานเข้าไปนิดหน่อย แค่นี้ก็ทำให้คนทั่วไปสามารถรู้ได้ทันทีว่าของที่คุณใช้อยู่เป็นของเก่าที่ คุณซื้อมาเมื่อ 2-3 ปีมาแล้ว แฟชั่นเป็นตัวอย่างที่ทำหน้าที่นี้ได้ดี และแน่นอนโฆษณาก็มีบทบาทในส่วนนี้อย่างสำคัญ

สารคดีเรื่องนี้มีความ ยาวเพียงแค่ 20 นาที บอกเล่าถึงการเดินทางของสิ่งของเครื่องใช้ที่หล่อเลี้ยงสังคมบริโภคของเรา อยู่ ตั้งแต่การเริ่มหาวัตถุดิบ มาถึงการผลิต การกระจายสินค้า การบริโภค และการทำลายซากมัน สำหรับหลายๆ คน เนื้อหาของสารคดีอาจจะไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่วิธีการนำเสนอของแอนนี่นั้นสนุก น่าติดตาม และทำให้เราตระหนักว่าการอยู่รอดของโลกใบนี้ ขึ้นอยู่กับความสามารถในการบริโภคให้น้อยลงของเรา ไม่ใช่บริโภค ?สิ่งของเครื่องใช้? ให้มากขึ้น

แม้ว่าสารคดีเรื่องนี้จะมุ่งสื่อ สารกับผู้บริโภคชาวอเมริกัน มันก็มีเรื่องราวมากมายที่เกี่ยวข้องกับคนไทย คุณจึงควรดูมันแล้วก็สำรวจข้าวของที่กองพะเนินอยู่ในบ้าน แล้วคุณจะรู้ว่าเราต่างก็เป็นส่วนหนึ่งของปัญหานี้

จาก www.thaiclimate.org

เรื่องที่เกี่ยวข้อง คุยกับ Annie Leonard