|
นโยบายการจัดซื้อของบริษัทผู้ค้าปลีกระดับโลกใช้การแข่งขันทางด้านราคาระ หว่างซัพพลายเออร์ที่อยู่ห่างกันคนละซีกโลก เช่น ประเทศไทยและเคนยา เพื่อกดราคาให้ต่ำลงและเพิ่มประสิทธิภาพให้สูงขึ้น ผลที่ตามมาก็คือสภาพการทำงานที่เลวร้ายลงของแรงงานที่อยู่ระดับล่างสุดของ สายพานการผลิตสินค้า
ผู้ค้าปลีกรายใหญ่ระดับโลก รวมทั้งซูเปอร์มาร์เก็ตสัญชาติอังกฤษ เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้สภาพการทำงานของคนงานหญิงหลายล้านคนตกอยู่ในภาวะเลว ร้ายลงเรื่อย ๆ เพียงเพื่อการแข่งขันในสงครามราคาและสนองความต้องการของลูกค้าที่คาดหวัง สินค้าราคาถูก Oxfam (Oxford Committee for Famine Relief) กล่าวไว้ในรายงานที่เผยแพร่ออกมาเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ปีนี้
การศึกษาถึงสภาพการจ้างงานใน 12 ประเทศ ซึ่งเป็นแหล่งผลิตและจัดหาสินค้า นับตั้งแต่กางเกงยีนส์ไปจนถึงดอกเยอบีร่า ให้แก่ซูเปอร์สโตร์ข้ามชาติ เช่น วอลมาร์ตและเทสโก้ พบว่า แรงงานสตรีส่วนใหญ่ในประเทศผู้ผลิตและจัดหาสินค้า ต้องมีชั่วโมงทำงานยาวนานขึ้นทั้งที่ได้รับค่าจ้างต่ำ ต้องทนกับสภาพการทำงานที่ไม่ถูกสุขลักษณะและไม่ได้รับผลประโยชน์ใด ๆ เลยจากระบบการค้าแบบโลกาภิวัตน์
ประเมินว่าในประเทศกำลังพัฒนา ผู้หญิงคือแรงงานที่ถูกจ้างถึง 60-90% ของอัตราการจ้างงานในขั้นตอนการผลิตที่ต้องอาศัยแรงงานจำนวนมาก ทั้งในอุตสาหกรรมสิ่งทอและการผลิตผักผลไม้สด ที่ส่งไปวางจำหน่ายบนชั้นขายสินค้าในซูเปอร์มาร์เก็ตของยุโรปและอเมริกา
Oxfam กล่าวว่า นโยบายการจัดซื้อของบริษัทผู้ค้าปลีกระดับโลกใช้การแข่งขันทางด้านราคาระ หว่างซัพพลายเออร์ที่อยู่ห่างกันคนละซีกโลก เช่น ประเทศไทยและเคนยา เพื่อกดราคาให้ต่ำลงและเพิ่มประสิทธิภาพให้สูงขึ้น ผลที่ตามมาก็คือสภาพการทำงานที่เลวร้ายลงของแรงงานที่อยู่ระดับล่างสุดของ สายพานการผลิตสินค้า
เคท ราเวิร์ธ ผู้เขียนรายงานชิ้นนี้ กล่าวว่า: ?คนงานที่ทำงานอย่างเช่น เก็บผลไม้ เย็บเสื้อผ้า ตัดดอกไม้ เป็นผู้หญิงเสียส่วนใหญ่ แต่แทนที่การทำงานจะทำให้มีรายได้ช่วยครอบครัวให้พ้นจากความยากจน คนงานหญิงมักถูกจ้างงานโดยมีสัญญาจ้างชั่วคราว หรือไม่มีสัญญาจ้างเลย ไม่มีแม้แต่วันลาป่วย ไม่มีความมั่นคงและถูกเลิกจ้างเมื่อไรก็ได้ การขูดรีดแรงงานจากคนที่ไม่มีหลักประกันใด ๆ เลยเช่นนี้ ไม่ว่าตั้งใจหรือไม่ก็ตาม มันคือหัวใจสำคัญของยุทธศาสตร์การจ้างงานในระบบการผลิตและจัดหาสินค้าระดับโลก?
Oxfam กล่าวว่า การวิจัยในประเทศต่าง ๆ อาทิเช่น แอฟริกาใต้ บังคลาเทศ โคลอมเบีย ฮอนดูรัสและประเทศไทย พบว่า คนงานสตรีถูกคาดหวังให้แบกภาระความรับผิดชอบตามค่านิยมดั้งเดิม ทั้งงานบ้านและการเลี้ยงลูก รวมไปจนถึงการหารายได้พิเศษเพิ่มเติมให้แก่ครอบครัวด้วย
ด้วยเหตุนี้ คนงานหญิงจึงถูกนายจ้างขูดรีดแรงงาน โดยบีบคั้นให้คนงานต้องทำงานที่ใช้ ?ความชำนาญต่ำ? ด้วยประสิทธิภาพสูงสุด ในขณะที่คนงานส่วนใหญ่ได้รับค่าจ้างขั้นต่ำสุดจากซับพลายเออร์ รายได้นี้ไม่เพียงพอแก่การใช้จ่ายเพื่อปัจจัยพื้นฐานในการดำรงชีพด้วยซ้ำ
ในบังคลาเทศ คนงาน 98% ที่ Oxfam เข้าไปทำวิจัย ได้รับค่าจ้างขั้นต่ำสุดตามกฎหมาย แต่อัตราขั้นต่ำนี้กำหนดไว้ตั้งแต่ ปี ค.ศ. 1994 และราคาของอาหารหลักสำหรับดำรงชีวิตขึ้นราคาไปถึงสองเท่าแล้ว
ในโมร็อคโค คนงานในโรงงานเสื้อผ้าซึ่งส่งสินค้าให้สาขาห้างสรรพสินค้าเอล กอร์เตสในสเปน ถูกบีบให้ทำงานถึง 16 ชั่วโมงต่อวัน เพื่อให้ทันกับใบสั่งสินค้าที่มีกำหนดเส้นตายการจัดส่งอยู่ที่ 7 วัน แต่คนงานเหล่านี้ได้รับค่าล่วงเวลาไม่ถึงครึ่งหนึ่งที่สมควรได้รับ
รายงานยังกล่าวอีกว่า ตลาดถูกครอบงำโดยบริษัทใหญ่ ๆ ที่ทำตัวเป็น ?คนเก็บค่าผ่านประตู? ระหว่างประเทศกำลังพัฒนากับตลาดที่ทำกำไรมหาศาลในประเทศตะวันตก
ปัจจุบัน บริษัทผู้ค้าปลีกใช้ ?การประมูลทางอินเตอร์เน็ต? เพื่อให้ซับพลายเออร์ยื่นประมูลขั้นต่ำสุดสำหรับสัญญาจัดหาสินค้า และใช้การวางใบสั่งซื้อ ?ภายในวันเดียว? สำหรับสินค้าอาหารสดที่บังคับให้บรรจุและจัดส่งมาภายใน 24 ชั่วโมง ซึ่งเท่ากับสร้างภาระเพิ่มขึ้นแก่คนงานสตรีที่ทำงานเก็บเกี่ยวผักผลไม้และ บรรจุหีบห่อ
ต้นทุนบางอย่างที่เพิ่มขึ้น เช่น การบรรจุหีบห่อพิเศษที่ซูเปอร์มาร์เก็ตอังกฤษมักระบุมาในใบสั่ง มักถูกผลักให้เป็นภาระของผู้ผลิตสินค้าเกษตร ซึ่งพอถูกบีบกำไรส่วนต่างให้เหลือน้อยลง ผู้ผลิตเหล่านี้ก็มักผลักภาระทางการเงินให้ตกอยู่ที่แรงงานอีกที
ในแอฟริกาใต้ ราคาส่งออกสำหรับแอปเปิ้ลตกลงมาถึง 33 % ตั้งแต่ ค.ศ. 1994 ในฟลอริดา ราคามะเขือเทศที่ใช้แรงงานหญิงต่างด้าวเก็บเกี่ยว ตกลงมาถึงหนึ่งในสี่ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1992 ในขณะที่ราคาที่ผู้บริโภคในอเมริกาจ่ายเงินซื้อในซูเปอร์มาร์เก็ตขึ้นไปถึง 43%
รายงานชิ้นนี้พุ่งความสนใจไปที่เทสโก้ ซูเปอร์มาร์เก็ตที่ใหญ่ที่สุดและทำกำไรมากที่สุดของอังกฤษ ซึ่งมีสาขาในอีก 10 ประเทศ เทสโก้เป็นหนึ่งในบริษัทผู้ค้าปลีกที่นิยมผลักภาระต้นทุนโดยไม่ยอมจ่ายเงิน เพิ่มขึ้นแก่ซับพลายเออร์ผู้จัดส่งสินค้า
|